Pomen koji svedoči: Pirot čuva uspomenu na srpsko-grčko bratstvo

Grčko vojničko groblje nalazi se iznad Tijabarskog groblja u Pirotu. Neposredna blizina srpskih i grčkih vojničkih spomenika ovom mestu daje posebnu simboliku – dva naroda, saveznika u Velikom ratu, počivaju jedan uz drugi.

Na ovom mestu počivaju zemni ostaci 358 vojnika Treće grčke armije, koji su nakon proboja Solunskog fronta boravili u ovim krajevima kao vojna ispomoć ratom razorenoj Srbiji. Prema različitim istorijskim podacima, njihovi životi ugašeni su usled teških ratnih uslova, jake zime i bolesti, među kojima se pominje i epidemija španske groznice.

Posebno svedočanstvo o vezi srpskog i grčkog naroda predstavlja priča o Ekaterini Levandi, Grkinji koja je bila udata za Piroćanca. Zahvaljujući njenom trudu, posmrtni ostaci grčkih vojnika sakupljeni su iz okolnih sela i pohranjeni na ovom mestu 1923. godine.

Neposredno uz grčko vojničko groblje nalazi se i spomenik srpskim junacima pirotskog kraja. Na njemu je upisano sećanje na 7.610 stradalih koji su tokom oslobodilačkih ratova od 1912. do 1919. godine život položili za veru i Otadžbinu.

Tako su na jednom mestu, jedni pored drugih, ostali da počivaju srpski i grčki vojnici – svedočeći i posle više od jednog veka o savezništvu, stradanju i bliskosti dva pravoslavna naroda.

Državnoj svečanosti prisustvovali su predstavnici civilnih i vojnih vlasti, a nakon prigodnih obraćanja priređen je i kulturno-umetnički program.