Svepravoslavni sabor posle 12 vekova se održava u Carigradu!

Svepravoslavni Sabor posle 12 vekova biće održan 2016. godine u Carigradu - najvažnija je odluka koju su doneli poglavari svih pravoslavnih crkava na pripremnom sastanku koji je održan prošle nedelje u Carigradskoj patrijaršiji. Patrijarsi su, pored toga, osudili nasilje u Siriji i Ukrajini, ali i potvrdili definiciju braka kao vezu isključivo muškarca i žene.

Crkveni poglavari su se dogovorili o osnivanju specijalne međupravoslavne komisije čiji će zadatak biti priprema Sabora, koji je u pravoslavnom svetu već dobio epitet „istorijski“. Komisija će rad početi u septembru ove godine, a njen mandat će trajati do Vaskrsa sledeće godine, kada je zakazana Predsaborska konferencija. Ona će biti ključna za izbor tema koje će biti razmatrane na zasedanju.

- Dogovoreno je da Saborom 2016. godine, kao prvi među jednakima, predsedava carigrdski patrijarh Vartolomej, a poglavari ostalih pravoslavnih crkava sedeće sa njegove leve i desene strane - objašnjavaju za „Novosti“ u Patrijaršiji. - Sve odluke na Saboru, ali i pripremnim sastancima biće donošene konsenzusom. Ovo je veoma značajno, jer jedino opšta saglasnost oko dnevnog reda može da odslikava suštinu jedinstva u pravoslavlju.

Delegaciju Srpske pravoslavne crkve u Carigradu predvodio je patrijarh Irinej. U radu sastanka, osim njega, učestvovali su i mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije (Radović) i episkop bački Irinej (Bulović). Ova dvojica arhijereja, uz patrijarha, važe za najveće autoritete SPC među ostalim crkvama.

DUGA TRADICIJA
Sabor na čijoj pripremi se radi već više od pola veka nastavlja tradiciju drevnih vaseljenskih sabora, održavanih od četvrtog do osmog veka. Prvi ovakav skup sazvao je car Konstantin 325. godine, a na njemu su udareni temelji organizacije i dogmi hrišćanske crkve. Poslednji ovakav skup održan je u Nikeji 787. godine.

Dogovori oko ovih detalja predstavljaju sam finiš organizacije skupa na kome se radi već više decenija. Od Sabora koji će za jedan sto okupiti sve pravoslavne patrijarhe očekuje se da ponudi odgovore na većinu pitanja i izazova pred kojima se danas nalazi pravoslavni svet.

Zasedanje na obali Bosfora, prema spekulacijama u crkvenim krugovima, trebalo bi da otvori pitanje promene kalendara, korekcije redosleda (diptiha) crkava, odnosa sa Rimokatoličkom crkvom, položaja pravoslavaca u svetu, ali i da definiše crkvene stavove u nizu oblasti - ekologiji, savremenim tehnologijma, bioinženjeringu... Očekuje se da na Fanaru 2016. godine otvore i bolna pitanja zajedničkog slavljenja praznika sa katolicima, opadanja broja vernika, tendencija širenja islama.

Iako će odluke biti donete u saglasju, već sada se nazire da će glavnu reč na Saboru voditi Ruska pravoslavna crkva (RPC), koja je među retkim crkvama čija je teorija već dala odgovore na većinu ovih pitanja. RPC je na čelu tzv. slovenskog bloka crkava koji se za prevlast u pravoslavlju bori sa „jelinskim“ crkvama, okupljenih oko Carigradske patrijaršije i Atinske arhiepiskopije. Između njih se često javljaju nesuglasice, a njihove odnose dodatno usložnjava svetska politika i odnos snaga velikih sila.

Obe grupe crkava imaju saglasnost oko većine pitanja koja bi se našla na Saboru, osim oko dve tačke. Najveći jaz postoji oko diptiha (redosleda) pravoslavnih crkava, s obzirom na to da Moskva i Carigrad pojedine crkve različito rangiraju. Drugi veliki problem je broj crkava, budući da postoje zajednice u pravoslavlju na koje se različito gleda. Sporan status imaju, pre svega, Finska, Estonska, Američka, Japanska i Kineska pravoslavna crkva. Za deo ortodoksnog sveta one su autokefalne (potpuno samostalne), dok im druge priznaju status tek - autonomnih.

KRIZA PRETI SVETU

Poglavari pravoslavnih crkava sa skupa u Carigradu poručili su i da je svetska ekonomska kriza osnovna pretnja pravdi i miru u svetu. Njeni uzroci nisu čisto ekonomski, već i duhovno-moralne prirode. Patrijarsi su vernike podsetili na poslanje ljudi da očuvaju životnu sredinu, i da se prema njoj odgovorno odnose. Stranama u sukobu na Bliskom istoku, u Africi i Ukarjini upućen je apel da pristupe dijalogu i da razgovorom, a ne oružjem, reše svoje probleme.