Marko Stojanović izlaže u beogradskom Etnografskom muzeju“, 28. avgusta veče posvećeno Marku Kraljeviću

Leskovačka škola stripa „Nikola Mitrović Kokan“.
Najizlaganije strip izložbe Balkana „15 godina Vekovnika“ u Entrografskom muzeju u Beogradu.

U petak, 28. avgusta, u Etnografskom muzeju u Beogradu biće održano posebno veče posvećeno Marku Kraljeviću, jednom od najprepoznatljivijih junaka srpske tradicije, književnosti i popularne kulture. Posebna pažnja biće posvećena izložbi „15 godina Vekovnika“, kroz koju će u 18 časova posetioce provesti njen autor i scenarista serijala Marko Stojanović, zbog čega će tom prilikom izuzetno ulaz u Etnografski muzej biti besplatan. U pitanju je 22. postavljanje izložbe „15 godina Vekovnika“ prema dostupnoj dokumentaciji, najizlaganije strip izložbe u istoriji devete umetnosti na Balkanu.

Tokom prethodnih gostovanja izložba je predstavljena publici širom Srbije i Bosne i Hercegovine, ali je istovremeno imala i značajnu međunarodnu ulogu u predstavljanju srpskog stripa. Posebno je značajno to što je „15 godina Vekovnika“ prva izložba srpskog stripa koja je ikada postavljena u Rumuniji, Severnoj Makedoniji, Grčkoj, Bugarskoj i Češkoj.

Na taj način „15 godina Vekovnika“ nije samo svojevrsni ambasador savremenog srpskog stripa u drugim državama, već i ambasador stripa u institucijama i kulturnim prostorima u kojima ova umetnost nije tradicionalno zastupljena. U tom kontekstu, njeno gostovanje u Etnografskom muzeju ima poseban značaj. „15 godina Vekovnika“ u Etnografski muzej unosi strip na drugačiji način: kao savremeni medij kroz koji se mogu tumačiti istorija, mit, narodno predanje, kulturno nasleđe i način na koji jedno društvo iznova oblikuje svoje predstave o prošlosti.

Upravo zbog toga izložba prevazilazi okvire prezentacije jednog strip-serijala, ma koliko on po svom karakteru bio jedinstven. „Vekovnici“ su projekat u kojem je učestvovalo više od 250 crtača sa prostora čitavog Balkana, koji svi zajedno gotovo dve decenije, iz entuzijazma, rade strip o avanturama besmrtnog Marka Kraljevića. Reč je o svojevrsnom kolektivnom autorskom poduhvatu koji povezuje veliki broj umetnika različitih generacija, stilova i sredina oko jednog zajedničkog sveta.

Ona pokazuje da strip može biti relevantan sagovornik i institucijama koje se primarno ne bave stripom, već istorijom, etnologijom, antropologijom i nematerijalnim kulturnim nasleđem. „Vekovnici“ tako postaju tačka susreta različitih kulturnih disciplina: kroz njih se srednjovekovna istorija i narodna tradicija ne predstavljaju samo kao muzejska ili arhivska građa, već kao živ materijal koji nastavlja da inspiriše savremene umetnike i publiku.

Sa druge strane, ovakva postavljanja imaju značaj i za sam strip. Uvođenjem devete umetnosti u prostore poput Etnografskog muzeja, strip izlazi iz okvira specijalizovanih festivala, strip-salona i galerija i stupa u neposredan dijalog sa publikom koja možda inače ne bi došla u kontakt sa njim. Na taj način „15 godina Vekovnika“ istovremeno promoviše srpski strip u inostranstvu i doprinosi njegovoj vidljivosti i afirmaciji unutar šireg kulturnog sistema Srbije.

Stručno vođenje predstavljaće priliku da se izložba sagleda ne samo kao pregled jednog dugogodišnjeg stripskog projekta, već i kao uvid u način na koji su istorija, legenda, mit i savremena popularna kultura isprepletani u stvaranju sveta „Vekovnika“. Tokom vođenja biće reči o nastanku serijala, njegovom razvoju tokom prethodne dve decenije, likovima i istorijskim i mitološkim motivima koji su ugrađeni u njegov svet, kao i o specifičnom mestu Marka Kraljevića u celokupnoj koncepciji „Vekovnika“.

Od svog početka 2007. godine, „Vekovnici“ su izrasli u jedan od značajnih savremenih srpskih strip-projekata, gradeći složenu priču koja polazi od srpskog srednjovekovlja, ali se širi daleko izvan istorijskih okvira. Upravo će stručno vođenje kroz izložbu „15 godina Vekovnika“ omogućiti posetiocima da iz neposredne perspektive autora saznaju kako je ovaj svet nastajao i na koji način su istorijske činjenice, narodna predanja i autorska interpretacija pretvoreni u jedinstvenu strip-sagu.

Nakon vođenja kroz „Vekovnike“, od 19 časova uslediće i stručno vođenje kroz interaktivnu izložbu „Ko to beše Kraljeviću Marko?“, koja najpoznatijeg srpskog epskog junaka predstavlja kroz priču, igru i istraživanje.

Tako će publika tokom jedne večeri imati priliku da upozna dva različita pristupa istom junaku: jedan koji Marka Kraljevića posmatra u kontekstu tradicije i kulturnog nasleđa, i drugi koji ga smešta u savremeni stripski svet „Vekovnika“, iastiče Marko Stojanović, profesor engleskog jezika, predavač u Školi stripa „Nikola Mitrović Kokan“, najzaslužniji za njene uspehe, višestruku dobitnik Oktobarske nagrade grada Leskovca i drugih brojnih priznja širom sveta gde je predstavljena Škola stripa i njeni saradnici.