Na niškom Starom groblju obeležena stogodišnjica od smrti Todora P. Stankovića

Todor Stanković, rodom iz Niša, bio je učesnik svih ratova od 1878. do 1918. godine, srpski diplomata, novinar, nacionalni radnik i konzul u više gradova Balkana. Istorija će ga najviše pamtiti po istorijskom činu iz 1878. godine, kada je, po naređenju generala Milojka Lešjanina i uz saglasnost kralja Milana, podigao srpsku zastavu na niškoj Tvrđavi, iznad Stambol kapije – simbolično uvodeći Niš u sastav Kraljevine Srbije.

Uz sveštenstvo Sabornog hrama, pomen je služen njemu i njegovim saborcima, a vence su položili potomci, predstavnici Grada Niša, Policije, Srpsko-ruskog humanitarnog centra, brojna udruženja koja čuvaju sećanje na srpske ratnike, kao i veliki broj građana.

O životu i nasleđu Todora Stankovića govorila je njegova praunuka Ružica Vasić, naglasivši da je duh njegovog dela uticao na više generacija potomaka – od generala, kraljevskih ađutanata, do lekara i javnih radnika, koji su se svi, kako je rekla, trudili da žive u skladu sa vrednostima koje je on utemeljio.

Istraživač Miroslav Veličković, inicijator obeležavanja ovog značajnog jubileja, istakao je da je na Starom groblju sahranjeno još 17 istaknutih Stankovićevih savremenika – poput Učitelja Tase, Petra Ikonomovića, Todora Milovanovića, serdara Jola Piletića – čiji su grobovi uređeni u okviru ovog poduhvata očuvanja kulturne i istorijske baštine.

– Po mom dubokom uverenju, Todor Stanković je najznačajnija ličnost Starog groblja. Sam čin podizanja srpske zastave na Tvrđavi predstavlja jedan od najvećih simbola niške slobode. On je ličnost koja po svim kriterijumima zaslužuje vrhunsko mesto u istoriji grada – poručio je Veličković.

Stanković je nakon oslobođenja izabran za prvog načelnika grada Niša. Kao istoriograf, pisac, narodni poslanik i generalni konzul u značajnim balkanskim centrima, ostavio je neizbrisiv trag u srpskoj istoriji. Nosilac je mnogih domaćih i stranih odlikovanja, a njegovo ime i danas u Nišu odjekuje kao ime oslobodioca.