Budimo ljudi: Blagost srpska u liku patrijarha Pavla

Posle izložbi u Kuršumliji, Leskovcu, Vlasotincu i Lebanu, poznati umetnik neobičnog senzibiliteta Bratislav Anđelković, poznat kao Bata iz Vučja, otvorio je izložbu pod nazivom „Budimo ljudi” i u varošici u kojoj živi i radi – u Domu kulture u Vučju. I ovoga puta izložena dela pobudila su pažnju velikog broja poklonika njegove umetnosti za koju inspiraciju nalazi u srpskim korenima, srednjovekovnoj istoriji i pravoslavlju.

Poslednji ciklus predstavljen na ovoj izložbi čini četrnaest portreta počivšeg patrijarha Pavla, čiji je lik još za života predstavljao inspiraciju ovom umetniku o čijem su stvaralaštvu pisali Đorđe Kadijević, Dobrica Erić i drugi, dok mu je Milić od Mačve bio lični prijatelj. Deset portreta bivšeg srpskog patrijarha uradio je na daskama, dva na kamenu i dva na platnu.

–Ova dela nastala su posle likovne kolonije koja je održana jula prošle godine na Vlasini, u okviru Međunarodnog festivala dokumentarnog filma „Mefest”. Tada sam uradio dva patrijarhova portreta u kamenu, a posle toga sam nastavio rad na ciklusu „Budimo ljudi”. Izabrao sam drvo i kamen, moj omiljeni materijal, da bih im dao novu dušu, da nastave da žive s mojim delima. Patrijarhov lik preobražava se iz slike u sliku, sve su različite, a kroz njegov blagi izraz lica predstavljena su osećanja i raspoloženje srpskog naroda. Nije bilo lako naslikati portrete jedne takve ličnosti – kaže Bata za „Politiku”.

Prvi portret patrijarha Pavla Anđelković je naslikao dan posle njegove smrti. Reč je o muralu na kamenu i medijapanu, veličine 180 puta 150 santimetara, oslikanom u Zavodu za specijalizovanu rehabilitaciju, poznatom pod imenom „Anemija”, u Ivanjici, koji je nazvao po rečenici koju je patrijarh često izgovarao – „Budimo ljudi”. U središnjem delu je patrijarhov portret u ulju, s leve strane slika Svetog Save, a s desne Golijska vila s motivima iz istorije tog kraja.

Bata nam poverava da će nastaviti da radi na ciklusu „Budimo ljudi”.

– Patrijarh Pavle se bavio i naučnim radom, pisao je za časopis „Pravoslavlje” i neke naučne časopise. U tim tekstovima duboko su urezane njegove misli i osećanja. On je za mene bio svetac još za života i sigurno će i zvanično biti proglašen za sveca – kaže nam umetnik.

Izložbu prati dvodelni dokumentarni film Nebojše Ilića Ilketa „Kamen drevnog snevača”, koji govori o stvaralaštvu jednog od naših najoriginalnijih stvaralaca koji slika na kamenu, drvetu, predmetima za svakodnevnu upotrebu i platnu. Najčešće slika u prirodi – u Skobaljić gradu, Đavoljoj varoši, na Vlasinskom jezeru, u Sijarinskoj banji, u crkvama, hotelima i drugim ustanovama. Radi dela velikih dimenzija, ali i minijature veličine od jednog milimetra do nekoliko centimetara. Tako je na zrnima pšenice naslikao lozu Nemanjića, na peru za pisanje Vuka Karadžića, a na zrnu šibice lik Svetog Save. Za gledanje takvih slika potrebna je lupa.

Ciklus „Budimo ljudi” iz Vučja će se preseliti u Kovin, zatim u Vršac, a u toku su pregovori da stigne i do manastira Rakovica, gde počiva patrijarh Pavle. Zbog trenutne situacije u Srbiji, termini će biti naknadno dogovoreni.