Susret Stefana Nemanje i Barbarose na Panteleju

Uoči najvećeg hrišćanskog praznika Božića potvrđeno je da se uveliko snima dokumentarni film o bogatom nasleđu severoistočnog dela Niša pod nazivom „Duhovno blago Panteleja”. Veliki deo grada na desnoj obali Nišave – Pantelej je prebogat istorijskom i kulturnom baštinom, a najviše je poznat po mestu susreta velikog srpskog župana Stefana Nemanje i nemačkog cara Fridriha Barbarose 1189. godine.

Dvojica srednjovekovnih vladara sreli su se u porti crkve u Panteleju u vreme kada je nemačka vojska kroz ovaj deo Srbije prolazila na putu za Jerusalim, tokom trećeg krstaškog pohoda.

Crkva u Panteleju, koja se i danas nalazi na istom mestu, samo je jedna od brojnih hrišćanskih svetinja na području severoistočnog dela Niša. Od pravoslavnih hramova ovde se nalaze dva velika manastira i čak 15 crkava.

Sve to biće pretočeno do sredine proleća u dokumentarni film o duhovnom bogatstvu ovog dela grada, kao jedan od najvrednijih projekata u kulturi niške opštine Pantelej. Za „Politiku” predsednik ove opštine Srđan Savić kaže:

–U vreme kada su filmski i televizijski programi prepuni nasilja, opterećeni nemoralom i siromaštvom, a gledaoci zatrpani rijaliti emisijama, ubeđeni smo da će film o duhovnom blagu niškog Panteleja biti pravi melem na ranu. Film o manastirima i crkvama koji datiraju iz različitih perioda hrišćanstva i tradicije pravoslavlja biće autentičan zapis o izgledu i ambijentu u kojem su svetinje u ovom delu Niša i Srbije, ali i velika potvrda istorijskog značaja bogatog i jedinstvenog kulturnog nasleđa iz prošlosti.

Producent filma je Gradimir Nikolić, koji ističe da se na ideju došlo kako bi se filmom u kojem će biti prikazane visoke moralne vrednosti, istorijska lepota i duhovne stvari obogatilo inače siromašno stvaralaštvo u kulturi.

Za snimanje filma dobijen je blagoslov Srpske pravoslavne crkve, a pokrovitelj u realizaciji biće niška Gradska opština Pantelej. Režiser je Jasmina Ranđelović, a film će se u produkciji „NG tima” Niš snimati po scenariju Velibora Petkovića.

Osim pravoslavnih manastira i crkava u ovom delu Niša nalazi se i veliki broj znamenitosti iz ranog hrišćanstva kao što su ostaci bazilika (prvih hrišćanskih crkava) i ranohrišćanskih grobnica u „Jagodin mali” u Panteleju. Najveći broj otkriven je u drugoj polovini 20. veka i mnoge od njih su konzervirane.

Mnoge su, nažalost, u vreme industrijalizacije ovog dela Niša i zatrpane pod temeljima fabrika i proizvodnih pogona sagrađenih pre više decenija na desnoj obali Nišave.