Stari zanati u Vranju: Bačvari, kovači, samardžije, kazandžije...

U dućanima je radilo više stotina zanatlija, angažovanih na 40 raznih vrsta zanata, koji su imali isto toliko esnafa.

Za samo 4 godine od oslobođenja od Turaka, u Vranju je evidentirano ukupno 990 dućana, 5 magacina, 14 hanova, 28 pekara i 86 kafana, tako da je vranjska zanatlijsko - trgovačka četvrt po broju dućana bila odmah posle niške, a ispred leskovačke i pirotske. U trećoj deceniji XX veka u vranjskoj zanatskoj čaršiji abadžija i opančara je bilo sve manje, a predstavnika novih zanata koji su svedočili o formiranju gradskih navika sve više: pečenje rakije, pečenje hleba, kolačarstvo, proizvodnja vina, mesarstvo...

Posledica urbanizacije je pojava gvožđarskih radnji, kaldrmdžija, stolara, zidara. U periodu između dva svetska rata berberske i fotografske radnje bile su mesta gde se vodio poseban društveni život. Poseban status u zanatskim i trgovačkim krugovima uživali su časovničari, zlatari, knjižari i štampari.

JU "Narodni univerzitet" od 1984. godine organizuje ispite za proveru znanja iz oblasti zanatskih zanimanja i na taj način doprinosi razvoju zapostavljenog zanatstva u vranjskom kraju. 

Izvor, srbijuvolimo.rs

Esnafska i Majstorska pisma

Dozvole za rad, postojale su još u vreme turske vladavine, recimo, za otvaranje mehana, i za dunđerski i kovački zanat. Međutim, posle oslobođenja od Turaka, vranjskim zanatlijama je bilo važno da od svojih esnafa dobiju te sertifikate za rad u Kneževini Srbiji. Tako se izražavao i patriotizam, tadašnje vranjske zanatlije i trgovci su bili i svojevrsni nosioci nacionalne svesti, koja je tada još bila u povoju.

Zanati i trgovina prenosili su s kolena na koleno. Ali, oni su bili i nosioci kulturnog i društvenog života Vranja. Putovanja do Soluna, Sofije, Carigrada, školovanje potomaka na univerzitetima u Zapadnoj Evropi, donosili su Vranju najnovije modne trendove, novu arhitekturu, način ponašanja. Ono što se nosilo u Beču i Parizu, nosilo se i u Beogradu, a ono što se nosilo u Beogradu, nosilo se i u Vranju, govori Mirjana Tomašević, autor izložbe "Majstorsko pismo" u Narodnoj biblioteci „Bora Stanković. 

Izvor, vranjske.co.rs (05.04.2012.)

Čuvanjem tradicije starih zanata, Vranje pored potvrde svog autentičnog duha, sigurno podstiče i razvoj turizma u samom gradu i kraju.