Manastir Đurđevi Stupovi

Zadužbina je velikog župana Stefana Nemanje, a današnje bratstvo ovog manastira čine samo 4 monaha i 2 iskušenika. Posvećen je Svetom Đorđu, a njegov specifičan naziv potiče od osnovnih odlika njegove arhitekture. Naime, manastir se nalazi na jednom brdu, baš iznad grada Novog Pazara, a sama crkva ima dve kule. Upravo zbog te dve kule, koje se u našem narodu nazivaju još i stolpi ili stupi, manastir je i dobio naziv Đurđevi stupovi.

Predanje kaže da se veliki župan jednom prilikom zavetovao da će podići manastir koji će posvetiti Svetom Đorđu, pa je svoj zavet i ispunio i to u prvim godinama vladavine. U tto doba je ovaj manastir bio takozvani kraljevski manastir, te je posedovao brojne posede i imao veliko bratstvo, a iguman ovog manastira je imao važnu poziciju u crkvenoj hijerarhiji.

Godine 1316. je u ovom manastiru sahranjeno telo srpskog kralja Dragutina, koji je takođe obnovio manastir. Nažalost, krajem 17. veka monasi napuštaju manastir usled nepovoljnih političkih prilika i činjenice da su turski vojnici nadirali na ovu teritoriju.

Tek u drugoj polovini 20. veka počinje ozbiljniji rad na obnovi ove Svetinje, a od 1979. godine se nalazi, uz obližnji manastir Sopoćane i Stari Ras na listi UNESKO, te se smatra svetskom kulturnom baštinom.

Ukoliko poželite da vidite još znamenitosti koje se nalaze u okolini Novog Pazara, trebalo bi da posetite manastir Sopoćane, ali i sam grad Novi Pazar, koji je neverovatan spoj tradicije i savremenog života. Ako želite da saznate kako se najlakše stiže od Beograda do Novog Pazara, pogledajte ovde.

U Novom Pazaru možete videti građevinu koja potiče iz 10. veka, takozvanu Petrovu crkvu, kao i gradsku tvrđavu na kojoj se i danas može videti kula sa koje se nekada osmatrala okolina, a smatra se da potiče iz 15. veka. Svakako ne treba propustiti ni zaostavštinu čuvenog Ise bega Ishkovića, koji se smatra osnivačem Novog Pazara, a koji nije zaslužan samo za gradnju pomenute gradske tvrđave, već i za tursko kupatilo, odnosno hamam koji se u njemu i danas nalazi. Od znamenitosti Novog Pazara treba pomenuti i džamiju koja ima zlatni dragi kamen, alem po kome je poznata. Altun - alem džamija je izgrađena na samom početku 16. veka, a i ona je od 1979. godine pod zvaničnom zaštitom UNESKO - a. Renovirana je nedavno, tačnije 2011. godine.

Kada krenete od Novog Pazara prema zapadu, na manje od 20 kilometara udaljenosti, naići ćete na još jednu veliku pravoslavnu Svetinju. Manastir Sopoćani se nalazi nadomak izvora reke Raške, a zadužbina je srpskog kralja Stefana Uroša I, oca srpskih kraljeva Dragutima i Milutina. Smatra se da je podignut 60 - ih godina 13. veka, budući da do danas ne postoji pouzdan podatak o tačnom vremenu kada je ovaj manastir nastao.

Naziv Sopoćana potiče od stare reči sopot kojom su sloveni označavali izvor, a posvećen je Svetoj Trojici. Prema stilu arhitekture pripada, naravno Raškoj školi, a zanimljivo je da su mnoge prvobitne freske ostale sačuvane do današnjih dana.

Zbog dinastičkih sukoba, kralj Stefan Uroš I je bio zbačen sa prestola i to od strane svog sina Dragutina. Nakon toga se zamonašio, ali nažalost nije odmah sahranjen u svojoj zadužbini. Tek kada je na presto tadašnje Srbije došao njegov mlađi sin, kralj Milutin, prebačeno je i telo nekadašnjeg srpskog kralja i njegovu zadužbinu, gde se danas nalaze samo delovi njegovih moštiju, dok su ostali delovi u Pivskom manastiru.